Không chỉ là một cái tên hay xuất hiện trên báo, Đền Yasukuni với mình còn là nơi cho bạn thấy một lát cắt rất đặc biệt của Tokyo: vừa là không gian tâm linh, vừa là nơi gắn với ký ức chiến tranh và… mùa hoa anh đào.
Về mặt “trải nghiệm du lịch”, khuôn viên Đền Yasukuni khá rộng, trung tâm là cổng Torii lớn, con đường lát đá dẫn vào chính điện, hai bên là cây cối và hồ nước, cảm giác trang trọng nhưng không quá nặng nề nếu bạn chỉ đi tham quan, cầu nguyện như một ngôi đền Thần đạo bình thường. Mùa xuân, nơi đây nổi tiếng là địa điểm ngắm hoa anh đào với khoảng 500 cây, trong đó có “cây mẫu” mà Đài Khí tượng Tokyo dùng để tuyên bố ngày hoa nở – cả khu trở nên rất rực rỡ, có hoạt động “viếng hoa đêm”, chiếu sáng cổng và hoa ban đêm, kèm theo gian hàng, xe đồ ăn và một số chương trình nghệ thuật truyền thống. Những ngày đó, không khí giống như một lễ hội mùa xuân: người đi lễ, người dã ngoại, người chụp ảnh – rất “Tokyo đời thường”.
Ở tầng sâu hơn, Đền Yasukuni là nơi thờ hơn 2,4 triệu người tử trận trong các cuộc chiến từ thời Minh Trị đến Thế chiến II; trong khuôn viên còn có Bảo tàng Yushukan, trưng bày di vật, thư tay, máy bay, vũ khí… với góc nhìn khá riêng về lịch sử chiến tranh của Nhật. Chính vì thế mà trong và ngoài Nhật luôn có tranh cãi về việc chính khách đến đây viếng, cách diễn giải lịch sử, vị thế của đền trong ký ức chiến tranh – nếu bạn quan tâm tới lịch sử và chính trị, đi một vòng Bảo tàng Yushukan sẽ cho bạn nhiều chất liệu để suy nghĩ hơn là chỉ “đi đền cho biết”. Nếu chỉ đi tham quan cảnh quan, bạn cũng dễ bắt gặp các nhóm cựu binh, đoàn người đi lễ tưởng niệm – cảm giác rất khác so với những ngôi đền thuần túy cầu duyên, cầu thi cử.
Thời gian mở cửa cho việc tham bái cơ bản là 6:00–18:00 (thay đổi chút theo mùa), nên bạn có thể ghé buổi sáng sớm hoặc chiều muộn cho yên tĩnh; khu Bảo tàng Yushukan lại có giờ riêng, thường từ khoảng 9:00–16:30, nên nếu định vào trong thì nên canh giờ. Lễ hội lớn nhất ở đây là Đại lễ Reitaisai vào mùa xuân và thu, cùng các sự kiện hoa anh đào cuối tháng 3 – đầu tháng 4; những dịp đó rất đông, cả người đi lễ lẫn khách du lịch. Dù bạn đến với tâm thế nào, đây vẫn là nơi nên giữ thái độ tôn trọng, không đùa giỡn ồn ào, đặc biệt quanh khu tưởng niệm.
Để tìm trên bản đồ, tên chuẩn là 「靖國神社」 (Yasukuni Jinja); chỉ cần gõ 靖国神社 hoặc Yasukuni Shrine trên Google Maps, Yahoo! Maps, NAVITIME là ra đúng. Địa chỉ tiếng Nhật: 〒102-8246 東京都千代田区九段北3-1-1 (3-1-1 Kudankita, Chiyoda-ku, Tokyo). Ga gần nhất là Ga Kudanshita (tuyến Tokyo Metro Tozai, Hanzomon và tuyến Toei Shinjuku) – từ cổng số 1 ra là đi bộ khoảng 5 phút tới cổng Torii lớn; ngoài ra bạn có thể đi từ Ga Iidabashi hoặc Ga Ichigaya tầm 10–15 phút nếu thích đi bộ dọc hào nước Chidorigafuchi.
Từ góc nhìn cá nhân, mình nghĩ Đền Yasukuni là điểm ghé “nên cân nhắc”: nó rất thú vị nếu bạn muốn hiểu Nhật Bản ở mặt lịch sử – ký ức chiến tranh và đời sống hiện tại đan vào nhau – và càng đáng đi hơn khi kết hợp với ngắm hoa anh đào ở Yasukuni và khu Chidorigafuchi bên cạnh cho một buổi chiều vừa đẹp, vừa nhiều lớp nghĩa.
